การทำมาตรฐานสารละลายมาตรฐาน (standardization) ทำเพื่อให้ทราบความเข้มข้นที่แน่นอนของสารละลายมาตรฐานที่ต้องการนำไปใช้ในการคำนวณหาความเข้มข้นของสารตัวอย่างที่ไม่ทราบความเข้มข้น เช่น เมื่อเราเตรียมสารละลายมาตรฐานไฮโดรคลอริก 0.1000 โมลาร์ มาแล้วนั่น หากเราต้องการทราบว่าสารละลายมาตรฐานไฮโดรคลอริก 0.1000 โมลาร์ นั้นมีความเข้มข้นที่แน่นอนเท่าไหร่กันแน่ เราจึงต้องทำการทำมาตรฐานสารละลายมาตรฐานก่อน

ยกตัวอย่าง

การทำมาตรฐานสารละลายมาตรฐานกรดไฮโดรคลอริก โซเดียมคาร์บอเนต

ขั้นตอน

  1. ชั่งโซเดียมคาร์บอเน็ต (Na2CO3)  0.1000 กรัม น้ำหนักโมเลกุลโซเดียมคาร์บอเน็ต เท่ากับ 105.99 กรัมต่อโมล
  2. ไทเทรตกับสารละลายมาตรฐานกรดไฮโดรคลอริก ใช้สารละลายมาตรฐานกรดไฮโดรคลอริกเท่ากับ 20 มิลลิลิตร

วิธีคำนวณ

หาความเข้มข้นของสารละลายโซเดียมคาร์บอเนต

จากสูตร          จำนวนโมลใน1000 มล.  = น้ำหนักของสาร (กรัม) / มวลโมเลกุล(กรัม/โมล)

= 0.1000 g/105.99 gmol-1

= 9.4349 x 10-4 mol

ความเข้มข้นของสารละลายโซเดียมคาร์บอเนต = 9.4349 x 10-4 mol/L

จากปฏิกิริยา         2HCl  +  Na2CO3  --> 2NaCl + CO2 + H2O

จะเห็นว่าจะต้องใช้ HCl 2 โมลจึงจะทำปฏิกิริยากันพอดีกับ Na2CO3 1 โมล

เพราะฉะนั้นหากเราใช้ Na2CO3 9.4349 x 10-4 โมล เราจะต้องใช้ HCl = 2 x 9.4349 x 10-4 โมล (ซึ่งมาจากสารละลายกรดไฮโดรคลอริก 20 มล.)

จึงคิดได้ว่า

ในสารละลายกรดไฮโดรคลอริก 20 มล. มี เนื้อกรด HCl อยู่ = 2 x 9.4349 x 10-4 โมล

ในสารละลายกรดไฮโดรคลอริก 1000 มล. มี เนื้อกรด HCl อยู่  = (2 x 9.4349 x 10-4 x1000)/20

= 0.0943 โมล

หรือคิดได้อีกแบบ คือ

 ความเข้มข้นของสารละลายกรดไฮโดรคลอริกจะเท่ากับ

2M1V1   = M2V2

เมื่อ 

M1  = ความเข้มข้นของ Na2CO

V1   =  ปริมาตรของ Na2CO3 ที่ใช้ (ในที่นี้ใช้ปริมาตร 1000 มล.ได้เลย)

M2  = ความเข้มข้นของ HCl

V2   =  ปริมาตรของ HCl ที่ใช้ เท่ากับ 20มล.

2 x 9.4349 x 10-4 x 1000  =   M2 x 20

M2 = (2 x 9.4349 x 10-4 x 1000) /20

M2 = 0.0943 โมลาร์

** หมายเหตุ บางคนอาจงงว่าทำไมต้องงคูณ 2 ด้านฝั่งของ Na2CO3 นั่นเพราะ จำนวนโมลของ HCl ที่ใช้จะต้องเป็น 2 เท่าของจำนวนโมลของ Na2CO3 คิดง่าย ๆ

 2x = y  (x = จำนวนโมลของ Na2CO3 และ Y = จำนวนโมลของ HCl)

ถ้าให้ค่า x  = 2 แทนค่าในสมการ จะได้

2 x 2  = y

เพราะฉะนั้น y  = 4  จะเห็นว่า y เป็น 2 เท่าของ x

เพราะฉะนั้นจะเห็นว่า สารละลายมาตรฐานของเรานั้นจริง ๆ แล้วไม่ได้มีความเข้มข้น 0.1000 โมลาร์ แต่กลับมีความเข้มข้นเป็น 0.0943 โมลาร์ ซึ่งก็ใกล้เคียง 0.1000 โมลาร์

จากนั้นเมื่อได้ค่าความเข้มข้นที่แน่นอนของสารละลายมาตรฐานแล้วจึงสามารถนำสารละลายมาตรฐานไปไทเทรตหาความเข้มข้นของสารตัวอย่างได้

Comment

Comment:

Tweet

V1 = ปริมาตรของ Na2CO3 ที่ใช้ (ในที่นี้ใช้ปริมาตร 1000 มล.ได้เลย)
#ทำไมจึงใช้ 1000 ml ได้เลยคะ

#5 By palm (103.7.57.18|119.42.73.201) on 2013-02-15 23:13

เข้าใจยากมากอ่ะembarrassed

#4 By nathawadee (103.7.57.18|223.204.102.39) on 2012-09-18 18:11

ขอบคุณมากๆๆ ค่ะ  เข้าใจขึ้นเยอะเลย open-mounthed smile big smile

#3 By yuyi (103.7.57.18|1.47.145.188) on 2012-06-25 17:52

ขอบคุณมากๆเลยค่ะ

#2 By Tip_kung (124.120.244.102) on 2012-03-22 21:49

เคมีเข้าใจยากมากสูตรเยอะ

#1 By กิพี...สตรีระนอง (118.173.112.94) on 2010-12-06 09:21