โครมาโตกราฟี่ (Chromatography)

posted on 12 Dec 2008 00:05 by chemistryquiz in Organic-chemistry

โครมาโตกราฟี เป็นวิธีแยกสารโดยอาศัยหลักการละลายและการดูดซับที่ต่างกันของสาร หรืออาศัยหลักการที่ว่า like disolved like

  • สารใดที่ละลายในตัวทำละลายได้ดี จะเคลื่อนที่ไปกับตัวทำละลายได้ไกล
  • สารใดที่ละลายในตัวทำละลายไม่ดี จะเคลื่อนที่ไปกับตัวทำละลายได้ไม่ไกล
  • สารใดที่ถูกดูดซับโดยตัวดูดซับได้ดี จะเคลื่อนที่ไปได้ไม่ไกล
  • สารใดที่ถูกดูดซับโดยตัวดูดซับไม่ดี จะเคลื่อนที่ไปได้ไกล

like disolved like หมายความว่า สารที่มีขั้วก็จะสามารถละลายได้ดีในตัวทำละลายมีขั้ว และสารที่ไม่มีขั้วสามารถละลายได้ดีในตัวทำละลายไม่มีขั้ว

โครมาโตกราฟี มีหลายประเภท ซึ่งต่างก็ใช้หลักการเดียวกัน ในที่นี้ขอกล่าวถึงเพียง 2 ประเภท คือ

  1. โครมาโตกราฟีแบบกระดาษ (paper chromatography) ใช้กระดาษกรองเป็นตัวดูดซับ นำสารที่ต้องการจะแยกมาแตะเป็นจุดเล็ก ๆ ที่จุดเริ่มต้น แล้วนำเอากระดาษนี้ไปใส่ในภาชนะปิดที่มีตัวทำละลายอยู่ โดยให้ส่วนปลายของแถบกระดาษจุ่มในตัวทำละลาย แต่อย่าให้ถึงจุดเริ่มต้น (starting line)  ตัวทำละลายจะซึมผ่านกระดาษกรองขึ้นมาและผ่านจุดของสารที่ต้องการแยกนั้น ทำให้เกิดเป็นแถบสีต่าง ๆ บนกระดาษกรอง

เมื่อตัวทำละลายซึมไปถึงเส้น solvent front แล้วนำกระดาษกรองแผ่นนี้ไปวัดระยะทางที่เคลื่อนที่ได้ของตัวทำละลายและสีต่าง ๆ และหาค่า Rf (rate  of flow) ได้ดังนี้

Rf  = ระยะทางที่สารเคลื่อนที่ได้ / ระยะทางที่ตัวทำละลายเคลื่อนที่ได้

2. คอลัมน์โครมาโตกราฟี (Column chromatography) ใช้หลอดแก้วบรรจุตัวดูดซับ ตัวดูดซับที่นิยมใช้คือ อะลูมินา (Al2O3) เอาสารที่ต้องการจะแยกซึ่งละลายในตัวทำละลายแล้ว มาเทลงบนตัวดูดซับที่แช่อยู่ในตัวทำละลาย จากนั้นเทตัวทำละลายตามลงไปเรื่อย ๆ รักษาระดับไม่ควรให้ตัวทำละลายสูงกว่าระดับของอะลูมินามากนักเพื่อไม่ให้เกิดแบนที่กว้างเกินไป สารละลายจะซึมไปบนตัวดูดซับ หากสารใดที่ถูกดูดซับได้ดีก็จะยังติดค้างอยู่กับตัวดูดซับ และหากสารใดที่ถูกดูดซับไม่ดีก็จะสามารถแยกออกและไหลออกมากับตัวทำละลายได้ เมื่อเกิดการแยกขึ้นในคอลัมน์จึงเห็นแถบสีปรากฏออกมา

สารที่อยู่ด้านล่างสุดจึงเป็นสารที่ถูกดูดซับได้น้อยที่สุด แต่สามารถละลายในตัวทำละลายได้ดีที่สุด

 

ข้อดีของวิธีโครมาโตกราฟี

  1. ใช้แยกสารหรือตรวจสอบสารที่มีปริมาณน้อย ๆ ได้
  2. ใช้ได้ทั้งทางคุณภาพวิเคราะห์ ( คือมองหาว่าเป็นสารอะไรบ้างอยู่ในสารผสม) และปริมาณวิเคราะห์ (คือหาปริมาณของสารแต่ละชนิดว่ามีปริมาณเท่าไร)
  3. ใช้แยกสารได้ทั้งประเภทมีสีและไม่มีสี สำหรับกรณีแยกสารไม่มีสี ต้องอาศัยวิธีการอื่น ๆ เข้าช่วยด้วย

Comment

Comment:

Tweet

big smile

#16 By (171.98.116.239|171.98.116.239) on 2014-08-22 10:07

ขอบคุณค่ะ

#15 By (58.8.61.242|58.8.61.242) on 2014-03-25 11:31


#14 By (58.8.61.242|58.8.61.242) on 2014-03-25 11:30

ขาดโครมาโทรกราฟีแบบทินเลเยอร์ไปน่ะค่ะ ช่วยเพิ่มเติมด้วยค่ะdouble wink double wink

#13 By alice (103.7.57.18|14.207.91.113) on 2013-06-13 20:44

ในการทำโครมาโตกาฟีแบบกระดาษ ถ้าแต้มสารที่มีขนาดใหญ่เกินไปจะเป็นอย่างไร

#12 By จันทร์เพ็ญ พิศงาม (103.7.57.18|203.158.199.239) on 2012-12-17 20:55

ขอบคุณมากคะ  เป้นความรู้อย่างดีเยี่ยมbig smile

#11 By ส้มjcptfo (103.7.57.18|125.25.200.38) on 2012-07-08 12:50

kak

#10 By aaa (58.11.17.49) on 2011-08-25 20:47

kak

#9 By aaa (58.11.17.49) on 2011-08-25 20:47

confused smile confused smile confused smile

#8 By ฟ (125.27.185.68) on 2011-08-23 12:05

ขอบคุณครับ

#7 By AKITO (124.122.180.90) on 2011-07-05 04:34

ขอบคุนค่ะ question tongue open-mounthed smile

#6 By คคคค (61.19.67.198) on 2010-08-23 05:09

confused smile angry smile tongue

#5 By (115.187.44.52) on 2010-07-20 21:37

big smile

#4 By (221.120.210.227) on 2010-04-29 17:47

good attempt to display chromatographic techniques

#3 By saira mukhtar (221.120.210.227) on 2010-04-29 17:46

big smile open-mounthed smile confused smile angry smile embarrassed question surprised smile cry

#2 By (58.26.182.71) on 2010-04-23 17:48

ขอบคุณสำหรับข้อมูลค่ะ

#1 By mind (202.69.139.194) on 2009-09-05 11:07